RUMİ

Rumiler muhtelif hayvan biçimlerinin stilize edilmiş şekilleridir (Kanat, gaga gibi). Yaprak motifine benzese de, rumiler ayrı bir motif şeklidir.


Kökeni Orta ASya'dır. Selçuklu Türkleri tarafından, 11. yy'dan itibaren mimaride, oymacılıkta, ahşap işlemeciliği ve çini gibi alanlarda kullanılmaya başlamıştır. Selçuklular eliyle, Anadolu'dan geldiği için bu motife "Rumi" adı verilmiştir. aynı zamanda "Selçuki" de denir. Daha önceleri hayvan biçimini daha çok orusa da yavaş yavaş ayrıntılarını kaybettim, günümüze sade bir halde gelmişlerdir. Öyle ki bazen yaprak motiflerini andırırlar.


Kullanım yerleri ve çeşitleri bakımından oldukça zengin olan rumileri şöyle sınıflandırabiliriz.

Kullanım Yerleri:

-Kompozisyon içinde
-Tepelik ve agraf olarak

-Kapalı form olarak-Bordürlerde Rumi Çeşitleri:

-Yalın halde

-Kanatlı rumi

-Dilimli rumi

-Rumi içinde rumi (Hurde)
-Sarmal rumi (Kıvrımlı)

Rumiler düz, iç bükey ve dış bükey çizgiler üzerine oturtulurlar.

Rumi kompozisyon çiziminde, aynen çiçek ve yaprakla oluşturulan kompozisyonlar gibi önce rumilerin yürüyeceği hat belirlenir. Ve rumiler belirli bir yönü izleyerek yerleştirilir.

Daire içerisine yerleştirilmiş serbest, sarmal rumi kompozisyonuna bir örnek.

Ramazan ayının

tüm insanlığa huzur,

barış ve kurtuluş

getirmesini dilerim...

Hayırlı Ramazanlar..

.

.

.

.

.

.

.

.

"Ey müminler, oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi Allah' karşı gelmekten sakınasınız diye size de farz kılındı." (Bakara/185)

YAPRAK

Yaprak motifi tüm süsleme sanatlarında olduğu gibi tezhip sanatında da çok önemli bir yere sahiptir. Desenler, çiçek kadar yaprak kullanılarak hazırlanır. Hatta sadece zengin yaprak çeşitleriyle oluşturulan desenler de mevcuttur.

Aşağıda Türk Süsleme Sanatlarında Stilize Çiçekler kitabından alınmış yaprak örneklerini bulabilirsiniz.

Basit ve detaylı yaprak örnekleri.

Küçük yaprakların daha çok ince tezhip desenlerinde kullanıldığı görülür. Biraz daha iri desenlerde ise daha detaylı yapraklara yer verilmiştir.


Şah Kulu tarafından geliştirilen Saz Yolu ekolünde yapraklar iri, birbirine dolanmış şekilde ve çok detaylıdır. Ağırlıklı olarak halker desenlerinde kullanılan bu yapraklar, desene büyük zenginlik katar.

Özellikle detaylı yaprak çizimlerinde önce yaprağın dış hatlarının belirlenmesinde yaprağın formunun düzgün olması açısıdan fayda vardır. Çizdikçe alışılacak ve buna gerek kalmayacaktır.

Genellikle halkerde kullanılan 15.yy yuvarlak hatlı yapraklar. Bu yapraklara Fatih nakışhanesinden çıkan eserlerde rastlıyoruz.